Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc sở hữu chứng chỉ ISO 14001 đang trở thành một lợi thế quan trọng giúp nhiều doanh nghiệp khẳng định cam kết với môi trường và phát triển bền vững. Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp vẫn thắc mắc: Chứng chỉ ISO 14001 có giá trị trong bao lâu? Bài viết này, SQC CERTIFICATION xin chia sẻ cho bạn về những kiến thức chứng chỉ ISO 14001.
ISO 14001 là gì?
ISO 14001 là một tiêu chuẩn quốc tế về quản lý môi trường, được xây dựng bởi Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO). Tiêu chuẩn này cung cấp bộ nguyên tắc và yêu cầu dành cho các tổ chức nhằm thiết lập, vận hành, duy trì và không ngừng cải tiến hệ thống quản lý môi trường (EMS – Environmental Management System).

Mục tiêu chính của bộ tiêu chuẩn ISO 14001 là hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát và giảm thiểu các tác động tiêu cực đến môi trường, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm thiểu rủi ro về môi trường và hướng đến sự phát triển bền vững.
Đối tượng áp dụng tiêu chuẩn ISO 14001:2015
ISO 14001:2015 là tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống quản lý môi trường, phù hợp với mọi loại hình tổ chức – đặc biệt là các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh hoặc dịch vụ có nguy cơ tác động đến môi trường.
Theo Nghị định 40/2019/NĐ-CP, các doanh nghiệp thuộc nhóm ngành có khả năng gây ô nhiễm (nêu tại Phụ lục IIa) bắt buộc phải xây dựng hệ thống quản lý môi trường đạt chuẩn tương đương TCVN ISO 14001.
Ba nhóm doanh nghiệp nên ưu tiên áp dụng tiêu chuẩn này:
- Doanh nghiệp sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm cao: Như các loại hóa chất, dệt may vv. Những doanh nghiệp nào cần thiết phải áp dụng bộ tiêu chuẩn ISO 14001 nhằm kiểm soát tốt vấn đề chất thải cũng như các tác động về môi trường.
- Doanh nghiệp có hợp tác quốc tế: Bộ tiêu chuẩn ISO 14001 giúp cho các công ty con trực thuộc tập đoàn mẹ đồng bộ hơn và đối tác toàn cầu cũng như nâng cao uy tín hơn.
- Doanh nghiệp hướng đến phát triển bền vững: ISO 14001 là công cụ giúp quản lý môi trường hiệu quả, tuân thủ pháp luật và nâng cao hiệu suất vận hành.
Chứng chỉ ISO 14001 là gì?
Chứng chỉ ISO 14001 là bằng chứng chứng minh cho tổ chức, doanh nghiệp bạn đã thiết lập thành công hệ thống quản lý môi trường (EMS) phù hợp với bộ tiêu chuẩn ISO 14001 do tổ chúc Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO) này ban hành. Việc doanh nghiệp bạn sở hữu giấy chứng nhận này thể hiện tổ chức của bạn không chỉ tuân thủ các quy định về mặt pháp luật về môi trường mà còn cam kết hướng đến phát triển bền vững hơn trong hoạt động sản xuất và kinh doanh.
Chứng chỉ ISO 14001 có thời hạn bao lâu?
Tùy vào các quy định của các tổ chức chứng nhận ISO 14001 sẽ có thời hạn khác nhau tuy nhiên thông thường sẽ là 3 năm kể từ khi được cấp. Theo thời gian này thì phía doanh nghiệp cần phải duy trì hệ thống quản lý môi trường của mình trong suốt 3 năm đó. Tong 3 năm gia hạn đó thì hàng năm tổ chức chứng nhận sẽ tiến hành đến dánh giá giám sát định kì hàng năm.
Nếu phát hiện doanh nghiệp không còn đáp ứng đầy đủ các yêu cầu, chứng chỉ có thể bị đình chỉ hoặc thu hồi, ảnh hưởng lớn đến hình ảnh và hoạt động của doanh nghiệp. Sau khi chứng chỉ hết hạn sau 3 năm, doanh nghiệp cần thực hiện đánh giá tái chứng nhận – một cuộc kiểm tra toàn diện nhằm đảm bảo hệ thống vẫn phù hợp với các tiêu chuẩn ISO 14001 mới nhất.
Lợi ích khi tổ chức sở hữu chứng nhận ISO 14001:2015
Chứng chỉ ISO 14001 khi được cấp cho doanh nghiệp giúp thể hiện nỗ lực của doanh nghiệp bạn trong việc bảo vệ môi trường. giấy chứng nhận ISO 14001 còn giúp mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp như sau:
- Tối ưu hóa hoạt động và tiết kiệm chi phí: Bộ tiêu chuẩn ISO 14001 có thể giúp cho doanh nghiệp của bạn sử dụng hiệu quả tối đa các tài nguyên giúp giảm thiểu lãng phí từ đó nâng cao hiệu suất và giảm chi phí vận hành.
- Nâng cao uy tín và hình ảnh thương hiệu: Việc đạt chứng nhận quốc tế như ISO 14001 là minh chứng rõ ràng cho trách nhiệm xã hội và môi trường của doanh nghiệp – yếu tố quan trọng để tạo niềm tin với khách hàng, đối tác và thị trường toàn cầu.
- Tuân thủ quy định pháp luật: Với việc tổ chức áp dụng thành công ISO 14001 và đạt được giấy chứng nhận có thể giúp đáp ứng được các yêu cầu về mặt pháp lý của môi trường từ đó giúp giảm thiểu tốt các rủi ro pháp lý.
- Tăng cường quan hệ với các bên liên quan: Một hệ thống quản lý môi trường hiệu quả không chỉ giúp cải thiện hình ảnh doanh nghiệp trong mắt cộng đồng mà còn tạo môi trường làm việc an toàn, thu hút nhân sự chất lượng cao.
Làm sao để đạt chứng chỉ ISO 14001?
Quy trình triển khai và đạt được chứng chỉ ISO 14001 bao gồm:
-
Phân tích khoảng cách (Gap Analysis)
Tổ chức, doanh nghiệp của bạn cần phải phân tích khoảng cách hiện trạng của doanh nghiệp và hệ thống ISO 14001. Việc này cần xác định các điểm chưa thực sự phù hợp với các bộ tiêu chuẩn ISO 14001:2015.
-
Lập kế hoạch triển khai
Tổ chức của bạn tiến hành triển khai kế hoạch chi tiết nhất. Việc xác lập tốt các nguồn lực, phân công nhân sự cũng như thời gian tiến hành thực hiện theo từng giai đoạn.
-
Đào tạo và nâng cao nhận thức
Tổ chức các khóa đào tạo cho nhân viên về tiêu chuẩn ISO 14001, giúp họ hiểu và tham gia hiệu quả vào hệ thống quản lý môi trường.
-
Xây dựng hệ thống quản lý môi trường (EMS)
Soạn thảo các tài liệu cần thiết (chính sách môi trường, mục tiêu, quy trình, hướng dẫn công việc…) theo yêu cầu của tiêu chuẩn ISO 14001 và triển khai áp dụng trong thực tế.
-
Đánh giá nội bộ
Tiến hành thực hiện việc đánh giá tốt hệ thống nội bộ kiểm tra mức độ tuân thủ, phát hiện cũng như khắc phục hết các điểm không phù hợp.
-
Xem xét của lãnh đạo
Hiện nay ban lãnh đạo của tổ chức tiến hành họp rà soát hệ thống EMS để tiến hành đánh giá được tốt hiệu quả và xem xét cải tiến cũng như đưa ra các quyết định một cách cần thiết.
-
Đánh giá chứng nhận (bởi tổ chức chứng nhận bên thứ ba)
Mời đơn vị chứng nhận có thẩm quyền đến thực hiện đánh giá chứng nhận chính thức. Nếu hệ thống đạt yêu cầu, doanh nghiệp sẽ được cấp chứng chỉ ISO 14001.
-
Duy trì và cải tiến liên tục
Sau khi đạt chứng chỉ, doanh nghiệp cần duy trì hiệu lực của hệ thống quản lý môi trường thông qua các cuộc đánh giá giám sát định kỳ (thường 6–12 tháng/lần) và liên tục cải tiến.
>>> So sánh ISO 14001:2004 và ISO 14001:2015
Kết luận
Chứng chỉ ISO 14001 có thời hạn hiệu lực 3 năm kể từ ngày cấp, nhưng để duy trì chứng chỉ này, doanh nghiệp cần thường xuyên đánh giá giám sát định kỳ và liên tục cải tiến hệ thống quản lý môi trường. Việc sở hữu và giữ vững chứng chỉ không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động và tuân thủ pháp luật, mà còn khẳng định cam kết lâu dài với phát triển bền vững và trách nhiệm môi trường. Vì vậy, hãy xem việc duy trì ISO 14001 không chỉ là thủ tục, mà là một chiến lược để nâng cao uy tín và năng lực cạnh tranh trên thị trường.