Đối tượng áp dụng ISO 14001 – Doanh nghiệp nào phải làm ISO 14001?

Bộ tiêu chuẩn ISO 14001 – Hệ thống quản lý môi trường (EMS) do Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO) ban hành với mục đích giúp cho các tổ chức có thể kiểm soát tốt được các tác động môi trường. Việc doanh nghiệp áp dụng bộ tiêu chuẩn ISO 14001 không chỉ thể hiện cam kết bảo vệ môi trường mà còn góp phần tuân thủ các quy định pháp luật nước sở tại. Trong một số lĩnh vực, việc áp dụng tiêu chuẩn này là bắt buộc theo quy định pháp lý, đặc biệt đối với các ngành có nguy cơ gây ô nhiễm cao hoặc chịu sự kiểm soát chặt chẽ từ cơ quan quản lý. Bài viết này, SQC Certification xin chia sẻ cho bạn về các đối tượng cần phải áp dụng ISO 14001 


đối tượng áp dụng iso 14001
đối tượng áp dụng iso 14001đối tượng áp dụng iso 14001

Tổng quan về tiêu chuẩn ISO 14001

Bộ tiêu chuẩn ISO 14001 là một tiêu chuẩn quốc tế được Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO) ban hành lần đầu vào năm 1996. Bộ tiêu chuẩn này có  và đã được cập nhật qua các năm 2004 và 2015. Đây là một phần trong bộ tiêu chuẩn ISO 14000, được xây dựng nhằm hỗ trợ các tổ chức trong việc thiết lập và duy trì hệ thống quản lý môi trường hiệu quả.

Tiêu chuẩn ISO 14001 này hiện nay có đưa ra các nguyên tắc nhằm giúp các tổ chức có thể xác định và kiểm soát tốt các yếu tố môi trường có liên quan đến các hoạt động sản xuất – kinh doanh. Từ đó có đưa ra các biện pháp cụ thể nhằm hạn chế tối đa các tác động tiêu cực đến môi trường. Bộ tiêu chuẩn ISO 14001 đồng thời cũng yêu cầu doanh nghiệp xem xét khả năng ứng phó với các tình huống khẩn cấp, nâng cao trách nhiệm cộng đồng và quản lý toàn diện các rủi ro môi trường.

Việc áp dụng ISO 14001 không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực, giảm chi phí vận hành và tạo dựng lòng tin đối với khách hàng, nhà đầu tư và các bên liên quan khác.

Kết nối với chuyên gia


Đối tượng áp dụng tiêu chuẩn ISO 14001

Tiêu chuẩn ISO 14001 phiên bản mới nhất năm 2015 đang được thiết kế với tính linh hoạt cao và cấu trúc cấp cao HLS. Bộ tiêu chuẩn này không giới hạn về quy mô tổ chức và ngành nghề. Hầu hết các tổ chức, doanh nghiệp đều có thể áp dụng được từ doanh nghiệp sản xuất, tổ chức phi lợi nhuận, các hiệp hội nghề nghiệp cho đến các đơn vị hành chính. Tất cả đều có thể áp dụng được tiêu chuẩn này nếu muốn nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động môi trường không giới hạn.

Việc triển khai ISO 14001 hoàn toàn có thể được điều chỉnh để phù hợp với đặc điểm, quy mô và nguồn lực của từng tổ chức. Mục tiêu là hỗ trợ các đơn vị chủ động kiểm soát, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, đồng thời hướng tới mô hình phát triển bền vững. Nói cách khác, bất kỳ tổ chức nào có nhu cầu thiết lập hệ thống quản lý môi trường (EMS) đều có thể áp dụng ISO 14001 như một công cụ hữu hiệu để cải tiến hoạt động và nâng cao trách nhiệm môi trường.

đối tượng áp dụng ISO 14001:2015
đối tượng áp dụng ISO 14001:2015

Những doanh nghiệp nào cần phải áp dụng tiêu chuẩn ISO 14001? 

Hiện nay theo Nghị định 40/2019/NĐ-CP của Chính phủ có đưa ra được những quy định về các tổ chức, đơn vị, cơ sở kinh doanh, sản xuất, dịch vụ đã đi vào hoạt động thuộc các loại hình sản xuất công nghiệp có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường bắt buộc phải có hệ thống quản lý môi trường theo TCVN ISO 14001. Thông tin 3 nhóm tổ chức này được liệt kê như sau:

Nhóm I:

  • Khai thác, làm giàu quặng khoáng sản độc hại;
  • Luyện kim; tinh chế, chế biến khoáng sản độc hại; phá dỡ tàu biển;
  • Sản xuất giấy, bột giấy, ván sợi (MDF, HDF);
  • Sản xuất hóa chất, phân bón hóa học (trừ loại hình phối trộn); thuốc bảo vệ thực vật hóa học;
  • Nhuộm (vải, sợi), giặt mài;
  • Thuộc da;
  • Lọc hóa dầu;
  • Nhiệt điện than, sản xuất than cốc, khí hóa than, điện hạt nhân;

Nhóm II:

  • Xử lý, tái chế chất thải; sử dụng phế liệu nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất;
  • Có công đoạn xi mạ, làm sạch bề mặt kim loại bằng hóa chất;
  • Sản xuất pin, ắc quy;
  • Sản xuất clinker;

Nhóm III:

  • Chế biến mủ cao su;
  • Chế biến tinh bột sắn; bột ngọt; bia, rượu, cồn công nghiệp;
  • Chế biến mía đường;
  • Chế biến thủy sản, giết mổ gia súc, gia cầm;
  • Sản xuất linh kiện, thiết bị điện, điện tử.
đối tượng áp dụng iso 14001
đối tượng áp dụng iso 14001

Lợi ích của ISO 14001 đối với doanh nghiệp áp dụng

Việc triển khai và áp dụng hệ thống quản lý môi trường theo tiêu chuẩn ISO 14001 mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp, cả về khía cạnh môi trường, kinh tế lẫn uy tín thương hiệu. Dưới đây là những lợi ích cụ thể:

1. Tuân thủ pháp luật môi trường

Bộ tiêu chuẩn ISO 14001 có thể giúp cho các doanh nghiệp của bạn nhận diện cũng như kiểm soát tốt được các quy định về mặt pháp lý có liên quan đến môi trường. Từ đó hạn chế tốt được những rủi ro vi phạm cũng như tránh bị xử phạt sau này. Những tổ chức, doanh nghiệp xây dựng một hệ thống EMS tốt có thể giúp hỗ trợ tích hợp vào các yêu cầu pháp luật mới một cách kịp thời.

2. Giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường

Với những tổ chức, doanh nghiệp để có thể kiểm soát được tốt các nguồn gây ô nhiễm môi trường và khí thải, nước thải cũng như các chất nguy hại. Việc này giúp thúc đẩy các giải pháp giúp giam thiểu phát thải CO₂, sử dụng tài nguyên hiệu quả và tiết kiệm năng lượng.

3. Tiết kiệm chi phí và tăng hiệu quả vận hành

Tổ chức, doanh nghiệp khi xây dựng xong hệ thống quản lý theo ISO 14001 có thể giúp giảm thiểu lãng phí để giúp tiết kiệm chi phí sản xuất và vận hành.

4. Nâng cao hình ảnh và uy tín doanh nghiệp

Những doanh nghiệp đạt được giấy chứng nhận ISO 14001 có thể được coi như là một minh chứng cho những cam kết về bảo vệ môi trường của doanh nghiệp. Việc này giúp góp phần nâng cao niềm tin từ phía khách hàng, đối tác cũng như các cộng đồng và cơ quan quản lý.

tiêu chuẩn iso 14001
tiêu chuẩn iso 14001

5. Tăng lợi thế cạnh tranh và cơ hội thị trường

Trong một số các thị trường có đưa ra những yêu cầu khắt khe về môi trường (như EU, Mỹ, Nhật Bản), Bộ tiêu chuẩn ISO 14001 được coi như là một điều kiện bắt buộc hoặc ưu tiên trong đấu thầu, xuất khẩu. Với những tổ chức, doanh nghiệp có được chứng nhận ISO 14001 chính là một điểm cộng trong các chiến lược phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội (CSR).

6. Cải thiện văn hóa doanh nghiệp và sự tham gia của nhân viên

Bộ tiêu chuẩn ISO 14001 giúp thúc đẩy sự tham gia của toàn bộ nhân viên trong việc bảo vệ môi trường. Đồng thời giúp tạo ý thức và trách nhiệm môi trường trong từng khâu sản xuất và quản lý.

7. Hỗ trợ cải tiến liên tục và quản lý rủi ro

ISO 14001:2015 hướng doanh nghiệp cho việc quản lý cải tiến không ngừng hệ thống quản lý. Việc này giúp tổ chức nhận diện và đánh giá cũng như giảm thiểu tốt những rủi ro về môi trường một cách có hệ thống và hiệu quả nhất.

Kết nối với chuyên gia


Kết luận

Việc áp dụng tiêu chuẩn ISO 14001 là một bước đi chiến lược dành cho mọi tổ chức, đặc biệt là các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, có nguy cơ gây tác động đến môi trường. Không phân biệt quy mô hay ngành nghề, bất kỳ tổ chức nào mong muốn quản lý hiệu quả các vấn đề môi trường đều có thể áp dụng tiêu chuẩn này. Khi triển khai thành công, doanh nghiệp không chỉ đáp ứng yêu cầu pháp lý mà còn nâng cao uy tín, giảm chi phí, gia tăng hiệu quả hoạt động và hướng tới phát triển bền vững.