Thông tin theo tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO) cho biết dự kiến sẽ phát hành phiên bản mới của ISO 9001 vào tháng 09 năm 2026. Theo đó phiên bản mới nhất của bộ tiêu chuẩn về Hệ thống Quản lý chất lượng này sẽ là tiêu chuẩn ISO 9001:2026.
Bộ tiêu chuẩn ISO 9001 – Hệ thống Quản lý chất lượng được Ủy ban Kỹ thuật ISO/TC 176 trực thuộc Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO) phát triển. Kể từ khi ra đời cho đến nay bộ tiêu chuẩn này đã được áp dụng rộng rãi nhất trên thế giới và được coi là bộ tiêu chuẩn cơ bản định hình cho các hệ thống quản lý về sau này. Mục tiêu cốt lõi của ISO 9001 là hỗ trợ xây dựng và cải tiến liên tục hệ thống quản lý chất lượng, từ đó nâng cao hiệu quả vận hành và sự hài lòng của khách hàng.
Tiêu chuẩn ISO 9001 – Hành trình hơn 35 năm và những thay đổi đang đến
Kể từ lần đầu ra đời vào năm 1987, tiêu chuẩn ISO 9001 này đã trải qua khá nhiều lần điều chỉnh để phù hợp với sự phát triển không ngừng của thế giới. Phiên bản hiện tại – ISO 9001:2015 chính là lần sửa đổi thứ năm hiện nay. Theo thống kê tính đến cuối năm 2023 thì trên thế giới đã có hơn 1,47 triệu chứng chỉ ISO 9001 được cấp. Riêng tại Việt Nam con số này là 5.638 chứng chỉ. Những dữ liệu này cho thấy mức độ ứng dụng rộng rãi cũng như vai trò quan trọng của tiêu chuẩn trong việc đảm bảo chất lượng sản phẩm và dịch vụ trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
ISO 9001 bắt đầu bước vào chu kỳ sửa đổi mới
Trong năm nay, bộ tiêu chuẩn ISO 9001 đang trong giai đoạn đầu của quy trình sửa đổi. Trong tháng 11 năm 2023 Tiểu ban kỹ thuật ISO/TC 176/SC 2 – đơn vị chịu trách nhiệm xây dựng tiêu chuẩn về hệ thống quản lý chất lượng – đã thành lập Nhóm công tác số 29 (WG29) để khởi động quá trình sửa đổi. Chỉ một tháng sau, vào tháng 12/2023, nhóm đã có cuộc họp đầu tiên tại London (Anh) để xây dựng bản Dự thảo làm việc (Working Draft – WD).
Trong tháng 2 đến tháng 4/2024, hệ thống WG29 đã tiến hành thu thập và tổng hợp các ý kiến đóng góp từ nhiều bên liên quan nhằm xây dựng Bản Dự thảo Ủy ban đầu tiên (ISO/CD 9001). Bản CD sau đó được gửi đến hơn 105 cơ quan tiêu chuẩn quốc gia để lấy ý kiến phản hồi. Tuy nhiên, do còn nhiều điểm chưa rõ ràng về cấu trúc và nhận được lượng lớn góp ý, đến tháng 7/2024, Tiểu ban ISO/TC 176/SC 2 đã quyết định tiếp tục phát triển Bản Dự thảo Ủy ban thứ hai (CD2) thay vì tiến lên giai đoạn tiếp theo.
Một cuộc họp với hơn 1.600 ý kiến đóng góp từ chuyên gia sẽ được tổ chức trong tháng 9/2024, WG29 có kế hoạch ban đầu được điều chỉnh lại, kéo dài thời gian phát triển tiêu chuẩn thêm 12 tháng, nhằm đảm bảo chất lượng nội dung và sự đồng thuận toàn cầu.
Theo lịch trình cập nhật, Bản Dự thảo Tiêu chuẩn Quốc tế (ISO/DIS 9001) dự kiến sẽ hoàn thiện vào tháng 7/2025. Tiếp đó, Bản Dự thảo Tiêu chuẩn Quốc tế Cuối cùng (ISO/FDIS 9001) sẽ được công bố vào tháng 4/2026. Nếu mọi việc suôn sẻ, phiên bản mới của ISO 9001 sẽ chính thức ban hành vào tháng 9/2026.
Các doanh nghiệp đang áp dụng phiên bản tiêu chuẩn ISO 9001:2015 sẽ có thời gian 3 năm để chuyển đổi, với hạn cuối là tháng 9/2029. Sau mốc này, tất cả chứng chỉ theo phiên bản 2015 sẽ không còn hiệu lực.
Phiên bản ISO/CD 9001 với những thay đổi mới
Phiên bản mới của bộ tiêu chuẩn ISO 9001 lần này vẫn dựa trên cấu trúc cốt lõi của Cấu trúc cấp cao (HLS) sang Cấu trúc hài hòa (HS) – hình thức đã được áp dụng trong bản cập nhật của tiêu chuẩn ISO/IEC 27001:2022. Các nguyên tắc quản lý chất lượng, chu trình PDCA (Plan – Do – Check – Act) và tư duy dựa trên rủi ro tiếp tục được duy trì.
Với một số điểm thay đổi quan trọng của bộ tiêu chuẩn này chính là thay vì chỉ nêu “Hệ thống quản lý chất lượng – Các yêu cầu”, phiên bản mới sẽ mở rộng thành “Hệ thống quản lý chất lượng – Các yêu cầu và hướng dẫn sử dụng”. Đồng thời, các nội dung hướng dẫn từ tiêu chuẩn ISO/TS 9002:2016 – vốn là tài liệu hướng dẫn áp dụng ISO 9001:2015 – sẽ được tích hợp vào Phụ lục A, giúp người dùng dễ tiếp cận hơn.
Phiên bản mới cũng sẽ bổ sung các yêu cầu liên quan đến đạo đức và liêm chính, đặc biệt nhấn mạnh vai trò của lãnh đạo trong việc xây dựng và lan tỏa các giá trị đạo đức trong toàn tổ chức. Đây là điểm nhấn nhằm thúc đẩy quản trị minh bạch và phát triển văn hóa doanh nghiệp lành mạnh.

Một bổ sung đáng chú ý khác là việc tích hợp khái niệm sứ mệnh, tầm nhìn, giá trị và văn hóa chất lượng vào nội dung tiêu chuẩn. Điều này có liên hệ trực tiếp đến ISO 10010:2022 – tiêu chuẩn hướng dẫn về cải tiến văn hóa chất lượng trong doanh nghiệp. Bằng cách gắn kết chất lượng với chiến lược phát triển, ISO 9001 phiên bản mới sẽ tạo động lực lớn hơn cho tổ chức trong việc xây dựng văn hóa nội bộ bền vững.
Thêm vào đó, trong ISO 9001 phiên bản mới nhất này có chú trọng hơn đến việc biến đổi khí hậu phù hợp với cam kết của ISO trong tuyên bố London năm 2021 về việc tích hợp yếu tố khí hậu vào mọi tiêu chuẩn mới. Cụ thể, bản cập nhật sẽ yêu cầu các tổ chức xác định rõ liệu biến đổi khí hậu có phải là vấn đề ảnh hưởng đến hoạt động hay không (Điều 4.1), đồng thời bổ sung chú thích về các yêu cầu liên quan từ các bên liên quan (Điều 4.2). Những điều chỉnh này sẽ giúp tiêu chuẩn bắt nhịp với bối cảnh toàn cầu hiện nay, thúc đẩy trách nhiệm môi trường trong chiến lược phát triển doanh nghiệp.
Hành trình cập nhật và chuyển đổi theo ISO 9001 phiên bản mới là một quá trình dài hạn, đòi hỏi sự theo dõi sát sao và chuẩn bị kỹ lưỡng từ sớm. Việc nắm bắt kịp thời các thay đổi trong tiêu chuẩn không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì sự tuân thủ, mà còn tận dụng tốt cơ hội nâng cao năng lực quản lý và khẳng định uy tín trên thị trường.
—————————————————————————————————-
SQC CERTIFICATION luôn luôn đồng hành với các doanh nghiệp trên quá trình nâng cao chất lượng và phát triển bền vững. Thông tin chi tiết về chứng nhận iso 9001:2015 vui lòng liên hệ với chúng tôi heo số Hotline: 093.639.6611 hoặc Email: vietnam@sqccert.com.vn để được hỗ trợ.